Ngày 1 tháng 10 năm 1980, tôi đặt chân xuống phi trường Frankfurt. Khi ấy tôi mới 16 tuổi, một cậu bé rời Việt Nam trong thân phận người tỵ nạn.
Từ trại tỵ nạn Galang, Indonesia, tôi đến Đức với hành trang rất đơn sơ: một chiếc quần tây mỏng và một chiếc áo sơ mi tay ngắn khi thời tiết vào thu lành lạnh. Nhưng trong lòng tôi mang theo rất nhiều thứ: nỗi nhớ quê hương, nhớ gia đình và một tương lai hoàn toàn xa lạ.
Những ngày đầu ở Đức, tôi ngỡ ngàng trước một đất nước sạch sẽ, trật tự và bình yên. Mọi thứ đều khác với những gì tôi từng biết. Nhưng dù cảnh vật có đẹp đến đâu, trong lòng một cậu bé 16 tuổi vẫn chỉ có một điều: nhớ nhà.
Tôi nhớ cha mẹ, nhớ quê hương và nhiều đêm tự hỏi: “Bao giờ mình mới được trở về?”
Ngày ấy, tôi đâu biết rằng mình sẽ sống ở Đức suốt 45 năm. Một nơi tôi nghĩ chỉ là chỗ tạm dung thân, cuối cùng lại trở thành quê hương thứ hai của mình.
Đức tin – nơi tôi tìm thấy sự bình an
Cuối năm 1981, Tổng Giáo phận Köln cử cha Tiến sĩ Lê Đạo Luận về làm tuyên úy cho người Công giáo Việt Nam tại Köln và Aachen. Đó là một niềm vui rất lớn đối với những người Việt xa quê.
Trong những năm đầu, chúng tôi vừa học cách sống trong xã hội Đức, vừa cố gắng giữ gìn tiếng Việt, văn hóa Việt Nam và nhất là đức tin Công giáo.
Giữa một đất nước xa lạ, nhà thờ và cộng đoàn trở thành một mái nhà thứ hai.
Ở đó, chúng tôi được gặp những người cùng hoàn cảnh. Cùng nhau tham dự Thánh lễ, cùng cầu nguyện bằng tiếng Việt, cùng chia sẻ những buồn vui của cuộc sống.
Đức tin đã giúp chúng tôi đứng vững.
Gia đình cho chúng tôi tình yêu.
Cộng đoàn cho chúng tôi cảm giác mình không cô đơn.
Nhìn lại 45 năm, tôi càng thấy những điều ấy quý biết bao.
45 năm – một đời người
Bốn mươi lăm năm không phải là một khoảng thời gian ngắn.
Những người trẻ ngày nào nay đã trở thành ông bà, cha mẹ. Những mái tóc xanh ngày ấy giờ đã bạc màu thời gian. Có những người bạn, những người thân và cả những vị mục tử đã lần lượt trở về với Chúa.
Mỗi khi nghĩ đến điều đó, lòng tôi không khỏi bồi hồi.
Thời gian đi thật nhanh.
Nhìn lại chặng đường đã qua, tôi tự hỏi: Chúng ta sẽ để lại điều gì cho thế hệ sau?
Có lẽ không phải là tiền bạc hay những gì vật chất.
Điều quý nhất chúng ta có thể trao lại chính là đức tin, tình gia đình, tiếng Việt, lòng yêu quê hương và một đời sống tử tế.
Hội nhập nhưng đừng quên mình là ai
Các em, các cháu sinh ra và lớn lên tại Đức có một cuộc sống rất khác với thế hệ chúng tôi.
Các em nói tiếng Đức, học trường Đức, làm việc trong xã hội Đức và có bạn bè Đức và các bạn đến từ nhiều quốc gia.
Đó là điều tốt.
Hội nhập không có nghĩa là hòa tan.
Chúng ta có thể học được rất nhiều điều tốt đẹp từ nước Đức: sự kỷ luật, đúng giờ, tinh thần trách nhiệm, tôn trọng luật pháp và ý thức sống vì cộng đồng.
Nhưng bên cạnh đó, xin các em đừng quên mình là người Việt Nam.
Đừng quên cha mẹ đã từ đâu đến.
Đừng quên tiếng Việt.
Đừng quên gia đình.
Là người Công giáo, xin đừng quên Thiên Chúa.
Đức tin không phải là một gánh nặng. Đức tin là một món quà giúp chúng ta biết mình là ai, sống vì điều gì và hướng cuộc đời về đâu.
Một lời gửi đến các bạn trẻ sinh ra tại Đức
Tôi đặc biệt muốn nói với các em, các cháu:
Ngày xưa, chúng tôi đến Đức với hai bàn tay gần như trắng.
Còn hôm nay, các em có nhiều cơ hội hơn chúng tôi rất nhiều.
Xin hãy biết trân trọng điều đó.
Hãy học thật tốt.
Hãy làm việc bằng khả năng của mình.
Hãy sống có trách nhiệm.
Hãy biết yêu thương gia đình.
Hãy giúp đỡ người khác.
Và nếu có thể, hãy dành một phần thời gian cho cộng đoàn, cho Giáo hội và cho những người đang cần sự giúp đỡ.
Đừng nghĩ rằng nhà thờ hay cộng đoàn là chuyện của thế hệ cha mẹ.
Đó cũng là ngôi nhà của các em.
Nếu thế hệ trẻ không tiếp nối, một ngày nào đó những điều mà cha ông đã cố gắng xây dựng suốt bao nhiêu năm sẽ dần dần biến mất.
Gửi những người Việt Nam mới đến Đức
Tôi cũng muốn gửi đôi lời đến các bạn trẻ Việt Nam mới sang Đức học tập và làm việc.
Tôi hiểu cảm giác của những ngày đầu xa quê.
Có thể các bạn sẽ nhớ nhà.
Có thể sẽ cô đơn.
Có thể sẽ khó khăn vì tiếng Đức, vì công việc, vì cuộc sống mới.
Nhưng xin đừng nản lòng.
Bốn mươi lăm năm trước, tôi cũng từng là một cậu bé đứng giữa một đất nước hoàn toàn xa lạ.
Tôi đã từng không biết tương lai của mình sẽ ra sao.
Nhưng rồi từng bước một, tôi học hỏi, làm việc, trưởng thành và xây dựng cuộc sống.
Tôi tin các bạn cũng sẽ làm được.
Hãy xem nước Đức không chỉ là nơi để học hay kiếm sống, mà còn là nơi để trưởng thành, đóng góp và xây dựng tương lai.
Tôi biết ơn cả hai quê hương
Sau nhiều năm sống ở Đức, tôi càng hiểu rằng Việt Nam và Đức đều có những điều rất đáng quý.
Việt Nam cho tôi cội nguồn, gia đình và những ký ức không thể nào quên.
Nước Đức cho tôi một cơ hội sống, học tập, làm việc và xây dựng gia đình.
Vì thế, tôi không muốn lựa chọn giữa hai quê hương.
Tôi yêu quê hương Việt Nam, nơi tôi đã sinh ra.
Và tôi biết ơn nước Đức, nơi cuộc đời đã đưa tôi đến.
Sau 45 năm, Đức đã trở thành quê hương thứ hai của tôi.
Và khi đã được sống trên mảnh đất này, chúng ta cũng có trách nhiệm đóng góp cho nơi mình đang sống.
Chúng ta không chỉ đến đây để nhận.
Chúng ta cũng phải biết cho đi.
Hãy sống đạo bằng chính cuộc đời mình
Là người Việt Nam sống tại Đức, mỗi người chúng ta ít nhiều đều mang theo hình ảnh của cả cộng đồng.
Một người Việt Nam sống tử tế, chăm chỉ, trung thực và tôn trọng pháp luật sẽ làm đẹp hình ảnh người Việt Nam.
Một người Công giáo biết yêu thương, tha thứ, khiêm nhường và giúp đỡ người khác sẽ làm chứng cho đức tin bằng chính cuộc sống của mình.
Hãy sống đạo.
Hãy để người khác nhìn thấy nơi chúng ta sự tử tế.
Hãy để họ thấy lòng bác ái.
Hãy để họ thấy tinh thần trách nhiệm.
Đó có lẽ là cách truyền giáo đẹp nhất và âm thầm nhất.
Xin hãy gìn giữ Giáo đoàn Đức Mẹ Lavang
Tôi rất mong Giáo đoàn Công giáo Việt Nam Đức Mẹ Lavang Köln – Aachen sẽ tiếp tục tồn tại và phát triển qua nhiều thế hệ.
Bởi nơi đây không chỉ là nơi chúng ta đi lễ.
Đây là nơi người Việt xa quê gặp nhau.
Là nơi chúng ta được nghe tiếng Việt.
Là nơi cha mẹ đưa con cái đến nhà thờ.
Là nơi các thế hệ gặp gỡ nhau.
Là nơi chúng ta cùng cầu nguyện, cùng chia sẻ niềm vui và nỗi buồn.
Mỗi khi nhìn thấy anh chị em quy tụ đông đảo trong Thánh lễ tiếng Việt, lòng tôi vẫn thấy một niềm vui rất khó diễn tả.
Giữa một đất nước xa quê hương, chúng ta vẫn còn một nơi để cùng nhau cầu nguyện bằng tiếng mẹ đẻ.
Đó là một ân phúc.
Và những gì quý giá thì chúng ta phải biết gìn giữ.
Trao lại ngọn lửa
Bốn mươi lăm năm trước, tôi đến Đức khi mới 16 tuổi.
Tôi không bao giờ nghĩ rằng mình sẽ sống ở đây lâu đến vậy.
Càng không nghĩ rằng một ngày nào đó mình sẽ ngồi lại và viết những dòng tâm tình này.
Cuộc đời thật lạ.
Có một quê hương nơi chúng ta sinh ra.
Có một quê hương mà cuộc đời đưa chúng ta đến.
Và đôi khi, nơi chúng ta từng nghĩ là xa lạ lại trở thành quê hương thứ hai.
Tôi biết ơn Việt Nam vì đã cho tôi cội nguồn.
Tôi biết ơn nước Đức vì đã cho tôi cơ hội.
Tôi biết ơn Giáo hội, các cha Linh hướng và tất cả anh chị em đã cùng nhau xây dựng Giáo đoàn trong suốt những năm qua.
Giờ đây, điều tôi mong nhất là ngọn lửa ấy sẽ không tắt nơi thế hệ trẻ.
Bởi cuối cùng, điều làm nên giá trị của một con người không chỉ là mình có bao nhiêu, mà là mình đã sống như thế nào và đã để lại điều gì cho người khác.
Ước mong mỗi người Việt Nam tại Đức, dù là thế hệ thứ nhất, thứ hai, thứ ba hay những người mới đến, đều góp một phần nhỏ bé để xây dựng một cộng đồng tốt đẹp hơn.
Ước mong những người trẻ trở thành những công dân tốt của nước Đức, những người con hiếu thảo trong gia đình, những người có ích cho xã hội và những Kitô hữu sống đức tin giữa đời thường.
Để một ngày nhìn lại, chúng ta có thể mỉm cười và nói: Chúng ta đã đến đây với hai bàn tay trắng, nhưng đã cố gắng sống một cuộc đời có ích.
Và quan trọng hơn, chúng ta đã trao lại cho thế hệ sau một niềm tin và một ngọn lửa không tắt.
Xin Đức Mẹ Lavang luôn đồng hành và gìn giữ Giáo đoàn Công giáo Việt Nam Köln – Aachen.
Xin Mẹ nâng đỡ những người xa quê, gìn giữ các gia đình và soi sáng cho thế hệ trẻ.
Xin Chúa chúc lành cho quê hương Việt Nam, cho nước Đức, cho tất cả các gia đình Việt Nam đang sống nơi đây, và cách riêng cho Giáo đoàn Đức Mẹ Lavang Köln – Aachen.
45 năm, một chặng đường đã qua.
Một đức tin cần được gìn giữ.
Và một ngọn lửa cần được trao lại.
Thu Yên
